A Cure for Wellness: Phương thuốc phạm tội cho nhân loại kim tiền

“A Cure for Wellness” (Phương thuốc kỳ bí) dài 146 phút được được diễn và chắp bút (cùng Justin Haythe) bởi Gore Verbinski (đạo diễn Pirates of the Caribbean, The Lone Ranger, The Ring) nhồi cho người theo dõi từng phút ma mị một cách êm ái, rồi đột nhiên ngột dìm đầy đủ trong dầu rồi thả mồi lửa.

Rất không dễ dàng để cho điểm A Cure for Wellness. Tệ không đến mà hay chưa tới. Nó vay mượn các đặc tính kinh điển của kinh dị cổ đại, như The Curse of Frankenstein và Dracula, ghép nó tham gia trái đất của ông trùm kiểu Citizen Kane (Công dân Kane) của Orson Welles, có thêm phong cách làm phim của Wes Anderson - thường tập trung vào nỗi đau, mất mát, mái ấm bất thường và sự mỏng manh của các mối quan hệ. Kết quả của việc lắp ghép này là các phòng ban được khâu tham gia với nhau với trục đường chỉ lộ liễu, tạo nên một “sinh vật” không có thật. Như “đứa con” của Frankenstein vậy.

A Cure for Wellness thắng lợi gây tìm hiểu bằng thủ thuật tương tự Mr. Robot: Một người con trai thui thủi trong môi trường bát ngát và đột ngột “sụp đổ”. Lockhart (Dane DeHaan) được giao nhiệm vụ đi đón Pembroke (Harry Groener), người đã “ẩn danh” trong một tòa nhà yếu tố dưỡng trong dãy núi Alps và không muốn quay lại đô thị ngột ngạt, trống rỗng. Rất nhanh lẹ, nhà điều đưỡng, được đặt trong một tòa lâu ma mị, trông giống một trại ganh nạn hơn là một nhà vấn đề dưỡng êm ái.

Viện Volmer siêu đắt, siêu xa hoa là một lâu đài mờ ảo trong làn mây. Ở tòa lâu đài ma quái đó, đa số bệnh nhân đều cao tuổi, nhưng lại rất quyền lực. chậm tiến độ là nơi những người siêu giàu kiếm tìm thời điểm nghỉ ngơi khỏi cuộc sống găng. Phần đông hoạt động đều diễn ra một bí quyết chậm chạp rãi, trên khung cảnh được chăm bẵm, cắt tỉa cẩn thận.

Bên cạnh để càng khẳng định bối cảnh, đạo diễn còn cho một trong các viên chức đọc cuốn sách The Magic Mountain (Núi thần) của Thomas Mann, lấy cảm hứng và bối cảnh ở Davos (Thụy Sĩ), nơi hàng năm đơn vị Diễn đài Kinh tế Trái đất, tập trung của những chỉ đạo bậc nhất về kinh tế-chính trị. ngừng thi côngĐây cũng là nơi mà hero chính lựa chọn rời rời khỏi cuộc chơi sống thường nhật nhàm chán để sắm tới một nhân loại khác riêng biệt với phần còn lại, nơi nội tâm loài người là thứ được vồ cập nhất.

Nhưng Gore Verbinski đặt vấn đề: Liệu có thực đó là nơi nhân loại sắm được chính mình, hay chỉ là trốn tránh thực tế, hoặc tệ hơn, một thủ đoạn thất kinh ẩn dưới cái đẹp mê hồn? Chuyện gì sẽ xảy ra ở một nơi như Viện Volmer? Sự mày mò được khơi gợi. Và người xem được chuyển qua công đoạn tiếp theo: màn sương mù.

Tất cả đều mặc đồ trắng, bất kể thời điểm nào trong ngày. Màu trắng vốn được nhân thức tới phổ thông là biểu tượng của sự thơ ngây, trong sáng, trong sáng, như màu chiếc áo cưới truyền thống ở đa dạng nước. Nhưng điện ảnh đã xáo trộn giá trị ban sơ đó.

Hãy thử nhìn vào chiếc áo ngủ màu trong trắng Hellraiser/Ma đinh (1987) lại là biểu tượng cho các cơn độc ác mộng và che đậy những bí mật. Màu trắng không chỉ còn là màu áo cưới, mà cả màu của… ma quái, của sự bưng bít và bí mật. Màu trắng biểu trưng cho tinh khiết, nhưng anh hùng Catherine Tramell (Sharon Stone) trong Basic Instinct/Bạn dạng năng gốc (1992) lại quyến rũ lả lơi trong chính bộ đồ trắng, như tuyên ngôn về thứ vũ trang rất đàn bà để làm người khác phải hoảng sợ, biết là nguy khốn mà vẫn không nhịn được sa chân nhỡ bước.

Màu trắng trong A Cure for Wellness là màu đặc thù của bệnh viện, của sự chữa lành, nhưng lại được dùng với tông giấu giếm của màn sương mù, che giấu thứ bí mật kinh người dưới vỏ của lòng bác bỏ ái. Trong tông màu trắng, các bệnh nhân ở trong lâu đài để được “chữa khỏi”, để tiếp diễn nắm giữ quyền lực, mà không hề “giải thoát” và ngộ được chân lý sống cho mình. Trong tone màu trắng, “ông trùm” quan hệ với em gái bản thân mình trong nỗi sợ hãi về sự trong sáng của dòng máu. Quan hệ tội tình là một phép ẩn dụ kinh điển của kinh dị kiểu gothic - tương phản giữa cái đẹp và sự đáng chửi rủa, sự nhẹ nhàng và nỗi thất kinh, sự trong sáng và nhơ bẩn, ép chặt người xem giữa nhì hiện trạng.

Ngoài màu trắng, biểu tượng rất đáng lưu ý là: những con lươn, một ẩn dụ cũng chứa đựng đầy tranh chấp như màu trắng. Chúng xuất hiện đa số trong phim, thường trong tình cảnh loài người dễ bị tổn thương nhất: nhà vệ sinh, hồ nước, bể trị liệu… Nó là tượng trưng cho sự thâm nhập và làm cho mất tính thuần khiết.

Lươn cũng ẩn dụ cho công cụ nhân tạo “kích thích” sức khỏe, như bí quyết nhà nước cố bơm tiền để làm hồi sinh hay duy trì sự sống của các công ty yếu kém. A Cure for Wellness, gần giống như hình tượng lão hóa của Logan, là lời ám chỉ về một nền kinh tế lão hóa. Thay vì bằng lòng nghe theo sự sắp xếp của Chúa (cái chết, tương tự phá sản, giải thể) thì lạm dụng công nghệ (bơm tiền duy trì sự sống lay lắt). Việc nhân tố trị bằng thứ máy móc kiểu Frankenstein nhường như để giải phóng tâm não khi mà chữa lành cơ thể, thành lập ra và xua tan những ma quỷ của dĩ vãng trong khi thanh lọc các chất độc thu thập. Nhưng Lockhart sớm nhận ra rằng có nhân tố gì đó không ổn. Cũng giống như các chuyên gia thường phân tách hậu quả của “bầu sữa mẹ” trong khu vực công. Nhưng qua các năm, thâm hụt ngân sách vẫn diễn ra như cũ, nợ nần ngày càng trầm trọng.

Mặt khác, lươn cũng là biểu tượng của tinh thần kiêu dũng, vượt khó khăn gần giống cá hồi. Chỉ có điều thay vì xuất hiện tại khu vực nước ngọt, thiên cư ra biển, sau đó quay quay về vùng nước ngọt để sinh sản, thì nó đi theo cách thức khác, mở đầu cuộc sống của mình ở đạu dương, một bí quyết bí mật, rồi tìm đứt quãng về chốn cũ sau bao nhiêu năm ở nước ngọt. Vì thế, người ta ca tụng cá hồi mà không nhận ra nỗ lực của lươn. Không khách hàng nào dám cam đoan về nam nữ của lươn cho tới khi chúng đi về với sông hồ. Nói cách khác, những con lươn xuất hiện như gợi ý về con đường khó khăn mua lại mình. Mà trong phim dồn vào một chỗ vào Lockhart, một chàng trẻ trai tham vọng, người có trí não mà ít tình thương - kiểu anh hùng tiêu biểu cần được nghe giảng về tình nhân loại và các giá trị sống.

A Cure for Wellness là hiệu ứng độc hại của việc có quá nhiều tiền, của những cuộc lao đầu tham gia kiếm tiền, cực nhọc với bảng vốn đầu tư và con số, khiến việc đến sức cùng lực kiệt. Nếu Verbinski dừng lại đúng lúc thì nỗi sợ hãi đó có thể mang tính phê phán rất ý nghĩa giữa cái thời các giá trị xáo trộn đi sắm bản ngã. Nhưng không. Verbinski quyết định đi tiếp. Cái giá phải trả cho sự tham lam: làm cho mất cái nét sắc sảo, sự bóp nghẹt tới nhức nhối, mà cũng không mang lại cảm giác an bình, dễ chịu. Tuy vậy, với những nhược điểm “chết người” - xây đắp trên nền thiếu tập trung và quá tham vọng, A Cure for Wellness vẫn đủ lôi cuốn những ý kiến dễ tính để có thể được bình chọn là một bộ phim xem được.

Tham khảo:

Du Du

Xem tại: đọc báo vnexpress